Vài vấn đề cần biết đối với vitamin B-12

vitamin b12 có tác dụng gì

 


Sự cần thiết của vitamin B- 12


Vitamin B-12 là một vitamin hòa tan trong nước cần đối với hoạt động bình thường của các tế bào thần kinh, sự sao chép DNA và việcchế tạo  SAMe (S-adenosyl-L-methionine) một chất có ảnh hưởng tới tâm tính (mood affecting substance). Vitamin B-12 phối hợp cùng với folic acid và vitamine B-6 để kiểm soát mức homocysteine bởi vì nếu chất homocysteine này mà dư thừa thi rủi ro bị bệnh tim, đột quy và có cách cả bệnh rỗng xương và Azheimer sẽ tăng..


Nếu thiếu vitamin B-12 bệnh nhân sẽ nhận ra mệt mỏi. Cách đây nhiều năm, một nghiên cứu kỹ đã cho thấy là  một số người không thiếu vitamin B-12 mà đươc chích vitamin này cũng tăng năng lương. . Nhưng vào một số năm gần đây, không tưởng mấy nghiên cứu nhắm xác định sự liên hệ giữa việc chích B-12 và mức năng lượng của những người không thiếu vitamin B12.


Tham khảo: thuoc bo vitamin b12


Trong một thử nghiệm sơ khởi  một nhóm bênh nhân bị hội chứng mệt mỏi kinh niên (chronic fatigue syndrome-CFS) đã đươc chích 2,500 – 5,000 mcg vitamin B- 12 cứ cách hai hay ba ngày một lần. Kết quả là hiện tượng của  50 – 80% bệnh nhân đã đươc cải thiện,  phần lớn nhiều tuần sau khi chích vitamin B-12. Tuy nhiên sự lợi ích của việc chích vitamin B12 cho một vài người bị CFS chưa được xác minh, nên những ai muốn thử chích B12 cần phải thảo luận với bác sĩ. Vitamin B12 cũng có dưới dạng viên để uống hoặc để dưới lưỡi nhưng không hữu hiệu bẳng chích vi khả năng hấp thu môt lượng lớn vitamin B-12  của toàn bộ cơ thể tương đối thấp


Nguốn gốc vitamin B-12


Vitamin B-12 có trong tất cả các thực phẩm gốc động vật, bao gồm sữa, trứng, thịt, gia cầm và cá.  Vitamin B-12 cũng có với lượng nhỏ và không nhất định trong rong biển (kể cả nori và chlorella) và tempeh.                                         Nhiều nhà tìm hiểu và chuyên gia dinh dưỡng cho rằng một số người ăn chay không đươc bổ sung đủ lượng vitamin B12 cần thiết. Tuy nhiên, có những nghiên cứu kỹ khác cho thấy là nori chứa một lượng đáng kể vitamin B-12 (ít nhất là 55mcg đối với mỗi 100 g nori phơi khô)



vien uong vitamin b12




Những ai thường thiếu vitamin B-12


Những người ăn chay (ăn rau kiêng cả trứng và sữa) thường hay bị thiếu vitamin B- 12 nhưng tiến trình chỉ xảy ra sau nhiều năm. Những người bị chứng hấp thu kém (malabsorption), kể cả những người bị nhiễm sán dây và có quá nhiều vi khuẩn trong ruột cũng thường bị thiếu vitamin B-12. Chứng hấp thu kém cũng còn có giải pháp  do bệnh tuyến tụy, hậu quả  giải phẫu hệ dạ dày-ruột hoặc do ảnh hưỡng của dược phẩm.


Bệnh thiếu máu ác tinh (pernicious anemia) Đây là một dạng chứng hấp thu kém vitamin B-12 sinh ra vì một vài tế bào trong dạ dày mất khả năng tạo yếu tố nội tại (intrinsic factor)—một chất cần thiết đối với sự hấp thu bình thường vitamin B-12. Theo định nghĩa, tất cả một số ai bị bệnh thiếu máu ác tính đều thiếu vitamin B-12. Họ cần được chích vitamine B-12 hay uống  vitamin B-12 bồi dưỡng (1000mcg mổi ngày)


Bạn nên quan tâm: sữa ong chúa úc golden health


Nghiên cứu cho thấy một số người già bị bệnh đái dầm hay nghễng ngãng có rủi ro cao bị thiếu vitamin B-12


Nhiễm khuẩn Helicobacter pylori. Đây là một lý do thông thường của các bệnh viêm và loét dạ dày, đươc chứng tỏ là có cơ hội tạo ra hoặc có đóng góp vào chứng thiếu vitamin B-12. Lý do là vì H. pylori làm tổn hại các tế bào chế tạo ra yếu tố nội tạit rong dạ dày. Một nghiên cứu  đối với thấy H. pylori có mặt trong 50% số người bi thiếu máu vì thiếu vitamin B-12. Sau khi  triệt khử thành công H. pylori thi tì lệ này giảm xuống còn 40%                                                 


Trong một nghiên cứu sơ khởi, 47% một số người bị bệnh ù tai bị thiếu vitamin B-12 và có biện pháp điều trị với vitamin B-12 bồi dưỡng.


Những người bi HIV thường ra có mức vitamin B-12 trong máu thấp.


Các phụ nữ sau giai đoạn mãn kinh có nhiều rủi ro bị ung thư vú nếu tiêu thụ dưới một phần năm nhu cầu về vitamin B-12.


Mặc dầu trong máu người nghiện rượu có mức vitamin B-12 cao nhưng lượng vitamin B-12 trữ trong các mô toàn bộ cơ thể (chẳng hạn như gan) thường ra lại thiếu.



sữa ong chúa golden health



Mức vitamin B-12 trong máu chị em mang thai đôi khi thấp nhưng không phải trường hợp nào cũng là biểu hiện của thiếu vitamin B-12.


Lượng vitamin B-12 cẩn thiết


Hầu hết mọi người không cần tới thuốc uống B-12 bổ sung. Tuy nhiên những người ăn chay  cần phải uống  2 tới 3 mcg vitamin này hàng ngày.


Những người bị bệnh thiếu máu ác tính thuờng đươc chích vitamin B-12, tuy nhiên họ cũng có khả năng uống 1000mcg vitamin này hàng ngày thay vì chích.


Sự hấp thu vitamin B-12 giảm khi tuổi càng cao. Một số tìm hiểu khuyên người giá nên uống 10-25 mcg vitamin B12 mỗi ngày


Thông thường vitamin B-12  đươc chích khi dùng vào mục đích  trị bệnh chứ không phải vào việc hiệu chính chứng thiếu vitamin này. Loại thuốc vitamin B-12 để dưới lưõi (sublingual form) cũng có nhưng không tưởng bằng chứng đối với thấy là hữu hiệu hơn loại thuốc uống


Các tác dụng phu gây ra bởi vitamin B-12


Tham khảo: nhau thai cuu placentra 35000mg


Loại vitamin B-12 uống thông thường không gây phản ứng phụ nào.


Phản ứng dị ứng nghiêm trọng đưa đến bởi loại vitamin B-12 chích có xẩy ra, nhưng rất hiếm. Hiện chưa hề biết rõ nguyên do là do chính bản chất cũa vitamin B-12 hay là do nhựng chất giữ gìn (preservatives) hoặc những chất khác có trong viên uống chích.


 


Một người bị thiếu vitamin B-12 mà uống 1,000 mcg folic acid /ngày thì folic acid bồi bổ này có giải pháp cải thiện tình trạng thiêu máu đưa đến do thiếu vitamin B-12 (anemia caused by vitamin B12 deficiency). Tác dụng của folic acid trên bệnh thiếu máu  không phải là tính độc của folic acid, mà trái lại folic acid bồi dưỡng tác động để hiệu chính một trong một số vấn để gây ra bởi chứng thiếu vitamin B-12. Những vấn để khác đưa đến bởi chứng thiếu vitamin B-12 ( phẩn lớn là về thần kinh) không đươc cải thiện bởi folic acid  bồi bổ và có cách  không thể đảo ngược lại  nếu  những ai bi chứng thiếu vitamin này không đươc cho uống vitamin B-12.


Một số bác sĩ không nhận thức được  là chứng thiếu vitamin B12 thường không xảy ra kèm theo bệnh thiếu máu  —ngay cả đối  với một vài người không uống folic acid bồi bổ. Sự kiện này có cách làm trì hoãn việc định bệnh và điều trị đối với các người bị thiếu vitamin B-12 và do đó có giải pháp dẩn đến một số tổn thương vĩnh viển.


Tương tác giữa vitamin B-12 với các dươc phẩm khác


Vitamin B-12 bồi bổ có tương tác với một vài dươc phẩm như  erythromycine, metformin, neomycin, tetracyclin….( Xin vào link drug interactions để xem danh sách đầy đủ) 


VITAMIN B 12 (cyanocobalamin): cần trong việc tạo lập hồng huyết cầu, có hiệu quả cho tủy xương, giúp tế bào phân cắt và tăng trưởng cũng như giữ gìn bao myelin của dây thần kinh…B12 còn dự vào việc tổng hợp của vài loại amino acids, của acids béo và của ADN.


Vitamin B12 hoạt động phối hợp với chất folic acid hay folate (Vitamin B9) trong các biến dưỡng vừa kể.
Vậy Vitamin B12 từ đâu mà có?


B12 được tổng hợp bởi những loại vi sinh vật sống trong bộ máy tiêu hóa của thú vật.


Ở các loài thú nhai lại (ruminant) như trâu, bò, dê, cừu, hươu, nai, vi sinh vật trong dạ cỏ (rumen) tức là bao tử thứ nhất có có trách nhiệm chuyển hóa chất cellulose từ rơm rạ và cỏ ra thành các những chất dinh dưỡng, đồng thời cũng tổng hợp ra vitamin B12.


Một khi hấp thụ vào máu, B12 được phân phối đi khắp nơi.


Ở loài bò, gan là cơ quan chứa nhiều B12 nhất, kế đến là thận. Ở người, phần kết tràng (colon) của ruột già là nơi vi khuẩn tổng hợp B12, nhưng vitamin nầy không nên hấp thụ tại đây mà lại bị thải ra ngoài theo phân…


Trong môi sinh, những loại vi khuẩn trong đất cũng tổng hợp được vitamin B12. Để đối với việc tổng hợp B12 có biện pháp xảy ra được cần phải có sự hỗ trợ của một bần tố (oligoelement), đó là cobalt. Chất nầy hình thành trong đất và trong rau cỏ.
Thú vật lúc ăn cỏ thường ăn luôn cả đất cát có chứa vitamin B12, nhờ vậy chúng thỏa mãn đủ nhu cầu về vitamin nầy…


Đối với con người, chúng ta thường rửa sạch rau quả mỗi khi ăn. B12 hiện diện trong đất cát bám bên ngoài mặt các rau quả nầy, phần lớn đều bị trôi đi hết.
Ở một số loài vật như thỏ, chúng thường có kế hoạch ăn phân trở lại mỗi khi được bài tiết ra ngoài. Sự kiện nầy giúp chúng thỏa mãn đủ nhu cầu về B12…


Các nhà khoa học đều xác nhận rằng hầu như tất cả các thức ăn nguyên nhân thực vật đều không xẩy ra chứa vitamin B12, ngoại trừ một số loại thức ăn, như đậu nành ủ lên men Miso (có chức năng như tương) của nước Nhật và Tempeh của Nam Dương, tảo vi sinh Spurilina, Chlorella và rong biển Nori, Wakame, v.v…Các loại thức ăn vừa kể đều có chứa phần lớn những chất tương tự như vitamin B12, nhưng lại không có hoạt tính (inactive), khoa học gọi chúng là B12 analogues, cơ thể không thể tin dùng được. Chỉ một vài rất ít B12 còn lại mới là B12 thật sự hữu dụng mà thôi!


Ngoài ra, một số loại men dinh dưỡng như men bia (brewer’s yeast) cũng có chứa B12. Men bia dưới dạng viên hoặc bột được dùng để uống hoặc pha vào nước trái cây nhằm mục đích bổ sung thêm chất bổ sức khỏe. Spurilina và men bia được thấy bán trong các tiệm thuốc uống tây và trong các tiệm bán thực phẩm thiên nhiên…


Nói tóm lại, nguồn bồi dưỡng B12 tốt nhất của chúng ta vẫn là từ các thực phẩm chức năng gốc động vật.


B12 có nhiều nhất trong gan bò (100gr gan chứa 60mcg B12), kế đến là trong thận, thịt bò (100gr có 0.6mcg B12), thịt gà (0.3mcg), thịt heo (0.6mcg), trong cá (4-5mcg), hột gà (0.5mcg), tôm cua sò và trong sữa, fromage (0.25-0.5mcg)…


Khi chúng ta dùng những thức ăn có chứa Vitamin B12, chất hydrochloric acid trong dịch vị tiêu hóa sẽ giúp phóng thích B12 ra ngoài.


Đồng thời một chất khác được gọi là yếu tố nội tại (intrinsic factor) tiết ra từ niêm mạc bao tử sẽ kết hợp với vitamin B12. Lúc đi qua phần hồi tràng (ileum) của ruột non, B12 sẽ được các thụ thể chuyên biệt (specific receptors) tại đây hấp thụ vào máu. Ruột già không hấp thụ được B12.


Trong toàn bộ cơ thể, phần lớn B12 được dự trữ trong gan.


Nhu cầu hằng ngày của chúng ta về B12 rất ư là thấp, khoảng 2.5 – 3mcg (micrograms). Nhu cầu nầy phải cao hơn đối với quý cô trong thời gian mang thai hoặc đang đối với con bú.


Vì thực vật không tưởng B12 nên các người ăn trường chay thuần túy (vegan) cần phải uống thêm các supplements có chứa B12, hoặc dùng một vài loại loại thực phẩm chức năng hay thực phẩm đã được làm tăng (fortified) thêm B12. Nhờ gan có khối dự trữ dồi dào cho nên trong điều kiện bổ sung thức ăn thiếu B12, thì cũng phải từ 3 năm trở lên mới thấy các triệu chứng của việc thiếu vitamin B12 hình thành ra.


Thường thì bệnh nhân sẽ thấy được bần thần mệt mỏi, kèm theo các biểu hiện của bi kịch thiếu máu, dễ bị lạnh, lâu ngày sẽ có các triệu chứng thần kinh, thay đổi tâm tính, trí nhớ kém, trầm cảm, tê tay tê chân, mất thăng bằng lúc đi đứng, v.v…


Bệnh thiếu máu do thiếu B12 được gọi là bệnh thiếu máu ác tính (pernicious anemia) rất nguy hiểm.


Đôi khi sử dụng thức ăn đầy đủ B12 nhưng vẫn bị thiếu máu như thường, trường hợp nầy xảy ra khi B12 không nên hấp thụ ở ruột non vì thiếu sự trợ giúp của hydrochloric acid hoặc thiếu chất nội tại của bao tử.


Ngoài ra, rượu, thuốc uống lá, vài loại thuốc ngừa thai và các thuốc uống làm giảm độ chua (antacid) của bao tử chẳng hạn như Tagamet, Zantac ,Nexium, Pepcid cũng có thể làm giảm phần nào sự hấp thụ của B12.